دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس


مروری بر وضعیت راکد ترین بازارهای ایران

اگر امروز سری به فروشگاه های زنجیره ای بزنید، با کمبود مشتری و خلوتی در بخش کالاهای مصرفی روبرو نمی شوید، همه راهروها پر است از مشتریانی که در حال خریدند، اما خبری از مشتری و فروشنده در بازار اقلام بادوام نیست.

به گزارش پایگاه خبری تجارت طلایی به نقل از خبرآنلاین، بازار ایران این روزها شرایط نامتعارفی را تجربه می کند، تورم سرکش ، در حال خودنمایی در بازارهاست و از سوی دگر تقاضا برای خرید به دلیل از دست رفتن ارزش پول ملی کاهش یافته است.

این وضعیت که اقتصاددانان بدان رکود تورمی لقب می دهند، وضعیت چندان نا آشنایی برای ایرانیان نیست خصوصا آنکه اوایل دهه نود نیز اقتصاد ایران میزبان رکود تورمی بود.هر چند بسیاری از بازارها با رکود دست و پنجه نرم می کنند اما هنوز بازار کالای مصرفی و لوازم التحریر سرپاست و با توجه به موقعیت ویژه فصلی تقاضا برای این اقلام به وفور وارد بازار می شود.کیف ، کفش، پوشاک مدرسه و خوراکی ها و . بالاترین گردش مالی را دارند.

قیمت پراید ، قیمت مسکن، قیمت سکه، قیمت ارز، قیمت طلا و . همگی در این چرخه قیاس قرار دارند و صحبت ها طوری است که گویی تا شش ماه پیش ارزانی بر بازارهای ایران حکمرانی می کرد و امروز ناگهان پای گرانی یا به عبارت بهتر تورم به این بازارها باز شده است .

کاهش ارزش پول ملی که از دی ماه سال گذشته کلید خورد، تا امروز تداوم داشته است.هر چه هست ریزش ارزش پول در کنار رشد قیمت ها بازارهای ایران را در راکدترین موقعیت سال های اخیر، قرار داده است.

از ارز به دلیل محدودیت های اعمالی بر خرید و فروش آن عبور کنیم می رسیم به طلا و سکه که این روزها می تواند لقب راکدترین بازار را از آن خود کند . طلافراشان و صرافان خلوت ترین روزهای کاری خود را سپری می کنند و در حالی که اعلام خبر قیمت طلا و سکه مشتری فراوانی دارد، خود این اقلام در سبد خرید جایی ندارند.برخی طلافروشان معتقدند این روزها طلا و سکه از سبد خرید خارج شده چرا که رشد قیمت ها امکان خرید را از میان برده است و حتی الزامات فصلی نظیر عید قربان و غدیر نیز این خودروی از نفس افتاده را حرکت نداد.

فعالان این حوزه از صفر شدن خرید مصنوعات طلا سخن می گویند ، اتفاقی که با وجود عروسی های پرشمار این روزها کمی عجیب است.

پراید 43 میلیون تومانی را جدی بگیرید حتی اگر در هفته ای که گذشت حتی یک دستگاه آن به فروش نرسیده باشد.

نمایشگاه های خودرو این روزها خلوتند. نه مشتری می آید و نه مشتری می رود.بازار خالی از خریدار و فروشنده است.عکس این وضعیت را خودروسازانی تجربه می کنند که به محض اعلام پیش فروش، با انبوه متقاضیان روبرو می شوند.

یکی از فعالان این بازار در خصوص وضعیت خرید و فروش گفت: من تا به حال پرایدی گران تر از 27 میلیون تومان نفروخته ام.هر چند قیمت ها بالا نرفته اما مشتری در بازار نیست و بازار خودرو که در سال های گذشته راکد بود، امسال راکد تر از قبل شده است.

وی می گوید برای تحریک تقاضا باید صبر کرد، یا لازم است قدرت خرید از طریق ترمیم دستمزد افزایش یابد یا اینکه بالاخره شرایط مهیا شده و با تزریق تسهیلات و . شاهد رشد تقاضا باشیم .

معامله گران این بازار می گویند در هفته های اخیر تقاضا تنها بر خودروی صفر کیلومتر به دلیل تفاوت شدید قیمت با بازار سوار شده است و کسی متقاضی خرید خودروی دست دوم و گران قیمت نیست .

این بازار را بازار کالاهای مصرفی بادوام لقب داده اند بازار لوازم خانگی.نه اینکه مشتری در این بازار نباشد، فروشنده ای نیست . قیمت ها بعضا دو تا سه برابر افزایش یافته و بازار تهی از کالاست.

راکدترین روزهای این بازار نیز از راه رسیده است و دیگر کمتر کسی به سمت امین ظهور و جمهوری و. حرکت می کند. فعلا تقاضای خرید امری بیهوده از سوی مشتریان تلقی می شود .

برخی معتقدند سیاست صبر از سوی خریداران در پیش گرفته شده و وضعیت چندان روشن نیست . فروشندگان و فعالان نیز چاره ای جز صبر ندارند.

فعالان این بازار لازم است تن به تعطیلات طولانی مدت تری بدهند. این اقلام نه در سبد ضروریات جای دارد و نه این روزها کسی توان پرداخت قیمت‌های چند برابر شده شان را دارد . یکی از فعالان این بازار می گوید: قطعه برای کامپیوتر نیست، اگر هم باشد قیمت بالایی دارد، فعلا کسی برای خرید مراجعه نمی کند تا بازار وضعیت را روشن کند .

دوربین های عکاسی و فیلمبرداری با رشد دو تا سه برابری قیمت روبرو شده اند و تجهیزات کامپیوتری و صوتی نیز از رشد قیمت دلار مصون نیستند .

هر چند داستان سوء استفاده از ارز 4200 تومانی با نام گوشی تلفن همراه گره خورد اما این بازار نیز این روزها بازاری به شدت راکد با خرید و فروش های به کف رسیده است.

کسی برای خرید مراجعه نمی کند. قیمت ها رشد قابل توجهی دارد و تقاضای خرید به تعویق افتاده است . فعالان بازار می گویند با این شرایط ما هم چندان راغب به فروش نیستیم چون امکان جایگزینی کالا مبهم است از این رو بهتر است فعالا خری و فروش راکد بماند.

قیمت مسکن از ابتدای سال تا کنون 62 درصد افزایش یافته است . مسکن سرمایه ای ترین کالای ایرانی سال هاست که در سبد خانوار ایرانی جای ویژه ای را به خود اختصاص داده است . این بازار اما موقعیت متفاوت تری را نسبت به قبل دارد . در این بازار فروشنده کمتر پیدا می شود . اغلب مالکان دست از فروش کشیده اند و منتظرند قیمت ها راه خود را روشن کنند . تب رشد قیمت ها به گفته برخی فعالان بازار در حال فروکش است چرا که تقاضا برای خرید مسکن، در این وضعیت در تهران پایین بوده و کسی یارای خرید واحد مسکونی، به قیمتی متوسط هفت میلیون و سیصد هزار تومان را ندارد.

سفارش همزمان خرید و فروش، حقوقی‌ها را از سقف فروش معاف می‌کند

با دستورالعمل جدید، سهامداران حقوقی و نهادهای مالی همواره باید سفارشات خرید و فروش در بازار داشته باشند تا در قیمت تعادلی برای همه سهامداران امکان معامله سهم به صورت روان وجود داشته باشد.

سفارش همزمان خرید و فروش، حقوقی‌ها را از سقف فروش معاف می‌کند

مدیر نظارت بر بازارها و بورس های سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: در آخرین مصوبه هیأت مدیره سازمان بورس مقرر شد در صورتی که سهامداران حقوقی و نهادهای مالی با گذاشتن همزمان سفارش خرید و فروش به افزایش نقدشوندگی بازار کمک کنند، سقف های فروش برداشته می شود و این دسته از سهامداران حقوقی می‌توانند بدون کنترل و مدیریت فعلی در بازار به فعالیت بازار گردانی بپردازند.

به گزارش ایلنا، محمودرضا خواجه نصیری افزود: با توجه به اینکه طرح سقف فروش با هدف حمایت از سهامداران خرد اجرایی شد، انجام تغییر در این طرح مستلزم حفظ اصل حمایت و در حقیقت مسئولیت پذیری در حوزه بازار است در نتیجه رفع این محدودیت بی محابا و بدون در نظر گرفتن تلاش های جایگزین درست و منطقی نبود.

وی افزود: با دستورالعمل جدید، سهامداران حقوقی و نهادهای مالی همواره باید سفارشات خرید و فروش در بازار داشته باشند تا در قیمت تعادلی برای همه سهامداران امکان معامله سهم به صورت روان وجود داشته باشد.

خواجه نصیری گفت: اشخاص حقوقی درخصوص اعمال تغییرات جدید در ضوابط فعلی معاملات ابراز علاقه کرده بودند که سازمان بورس با مصوبه جدید این دسته از سهامداران را با رعایت مقررات به حفظ نقدشوندگی بازار متعهد کرده است در نتیجه در شرایط فعلی، این سهامداران حقوقی هستند که اگر واقعاً علاقه مند به برداشتن این محدویت ها هستند باید پا جلو بگذارند و برای بازارگردانی پیش قدم شوند.

این مقام مسوول خاطر نشان کرد: دستورالعمل بازارگردانی روز گذشته به بورس و فرابورس ابلاغ شده است که طبق این دستورالعمل، سهامداران حقوقی و نهادهای مالی که متعهد می شوند بازارگردانی اوراق را انجام بدهند، تنها تعهد به نقدشوندگی سهام دارند.

خواجه نصیری در این باره توضیح داد: به عبارت دیگر با ارائه سفارش های همزمان خرید و فروش در بازار و تعهد به معامله در طول جلسه معاملاتی، سهامداران حقوقی و نهادهای مالی متعهد می شوند با بازارگردانی اوراق به نقدشوندگی آن کمک کنند.

وی با بیان این که وظیفه بازارگردان های بازار، حفظ نقدشوندگی بازار سرمایه است، اظهار داشت: این دستورالعمل در حقیقت عنوان می کند بازار گردان متعهد به حفظ نقدشوندگی، تحدید دامنه نوسان قیمت و تعادل عرضه و تقاضا است و با توجه به اینکه در بازارهای پیشرفته دنیا نیز وظیفه حمایت از بازار سهام و حفظ نقدشوندگی بر عهده بازارگردان هاست و در صورت پذیرش این تعهد از سوی سهامداران عمده و مدیریت بازار از سمت این اشخاص نیاز به اعمال مقرارت دیگر کنترلی و مدیریتی نخواهد بود. می توان به این نتیجه دست یافت که در خصوص آن دسته از سهامدارانی که چنین شرایطی را رعایت کنند، مقرارات موجود تعدیل شود.

خواجه نصیری تصریح کرد: در دستورالعمل بازار گردانی حتی امکان افزایش دامنه نوسان روزانه سهم به درخواست بازارگردان وجود دارد به عبارت دیگر نه تنها حذف سقف های حجم سفارش در صورت تقبل بازارگردانی مقدور است بلکه افزایش دامنه نوسان قیمت سهام نیز با عملیات بازارگردانی امکان پذیر است. بنابراین از تمامی سهامداران حقوقی که علاقه مند به حذف هر چه بیشتر کنترل کننده های فعلی و روان سازی بیشتر معاملات سهام هستند دعوت می شود تا با پذیرش مسئولیت بازارگردانی ضمن دستیابی به حداقل محدودیتهای ممکن در جهت افزایش نقدشوندگی و حمایت از سهامداران همکاری کنند.

وی در پایان اشاره کرد: پیشنهاد ارائه شده، راه حل بهینه برای تعدیل ضوابط فعلی است که می تواند حقوق سهامداران خرد را حفظ کند و از اشخاص حقوقی انتظار می رود ضمن ارائه پیشنهادات جدید در جهت به حداقل رساندن محدودیت های فعلی نسبت به ارائه راهکارهای عملی جهت تداوم حمایت از سهامداران نیز اقدام کنند.

آیا با محدودیت‌های خرید سهام توسط خود شرکت آشنا هستید؟

تصویر آیا با محدودیت‌های خرید سهام توسط خود شرکت آشنا هستید؟

یکی از مسائلی که شرکت‌ها ممکن است پس از ثبت شرکت با آن مواجه شوند خریدوفروش سهام است. سؤالی که ممکن است مدیران شرکت در خصوص نقل‌وانتقال سهام با آن روبه‌رو شوند این است که آیا خود شرکت به‌عنوان یک شخصیت حقوقی می‌تواند سهام شرکت خود را خریداری کند؟ یا به عبارت بهتر ممنوعیتی در خرید سهام شرکت توسط خود او وجود دارد؟

ما در این مطلب در خصوص خرید سهام شرکت به شما اطلاعات جامعی ارائه می‌کنیم.

خرید سهام شرکت

یکی از موانعی که در قانون تجارت برای خرید سهام شرکت به‌صورت کلی بیان شده است، ممنوعیت خرید سهام شرکت توسط خود شرکت است. این مقرره در ماده 198 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت به صراحت بیان شده است.

خرید سهام شرکت توسط همان شرکت در اصطلاح > می‌گویند. بازخرید سهام توسط شرکت به اهداف مختلفی ممکن است انجام شود. ازجمله دلایلی که ممکن است سهام شرکت توسط خود شرکت به‌عنوان شخصیت حقوقی خریداری شود، می‌توان به کاهش سرمایه شرکت و باز فروش مجدد سهام اشاره کرد.

در دنیای تجارت امروز ممنوعیت خرید سهام شرکت توسط خود می‌تواند مشکلات زیادی برای شرکت‌ها ایجاد نماید. از طرف دیگر ماده 198 لایحه اصلاحی قانون تجارت نمی‌تواند پاسخگوی دنیای تجارت امروز باشد. به همین دلیل قانون‌گذار اقدام به تصویب ماده‌ای در قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و نظام مالی کشور کرده است. در این قانون تحت عنوان سهام خزانه به خرید سهام شرکت توسط خود شرکت طبق مقررات خاصی مشروعیت بخشیده شده است که در ادامه به تفضیل بیان می‌شود.

دلایل ممنوعیت مقرر در ماده 198 قانون تجارت:

قبل از پرداختن به مقرره جدید که خرید سهام شرکت را در موارد خاصی مشروع می‌داند، بهتر است با دلایل تصویب ماده 198 قانون تجارت آشنا شویم. به عبارت بهتر ما در این بند به دنبال دلایلی هستیم که قانون‌گذار را تشویق به ممنوعیت خرید سهام شرکت دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس توسط خود شرکت می‌کند. برای بررسی دلایل ما می‌توانیم هم از نگاه طلبکاران و هم از نگاه سهامداران به این ممنوعیت بپردازیم.

توجیه ممنوعیت ماده 198 از دیدگاه طلبکاران:

اگر سهام شرکت توسط خود شرکت خریداری شود، نقدینگی شرکت که پشتوانه پرداخت طلب طلبکاران است را کاهش می‌دهد. به عبارت بهتر بازخرید سهام هیچ ارزش مالی برای شرکت ایجاد نمی‌کند. بدین ترتیب اگر شرکت بدهکار باشد و توانایی پرداخت بدهی خود را نداشته باشد، نمی‌تواند از طریق سهام بازخرید شده به پرداخت بدهی بپردازد. درنتیجه در صورت نداشتن هیچ دارایی دیگری ورشکسته اعلام می‌شود.

توصیه ثبت یاری:
در صورت‌های مالی شرکت در صورت وجود بازخرید سهام باید به‌صورت جداگانه از سایر صورت‌حساب‌ها اطلاعات آن درج شود.

توجیه ممنوعیت ماده 198 از دیدگاه سهامداران:

از دیدگاه سهامداران نیز ممکن است این ممنوعیت توجیه قانونی داشته باشد. دلایلی که سهامداران برای درستی این ممنوعیت بیان می‌کنند، به شرح زیر است:

1- برهم زدن عرضه و تقاضا سهام:

خرید سهام شرکت توسط خود شرکت می‌تواند عرضه و تقاضا سهام در بازار را دچار اختلال کند. از طرف دیگر سهامدارانی که از اطلاعات بازار و اطلاعات نهانی اطلاعی ندارند، ممکن است سهام خود را به قیمت کمتر از بازار به خود شرکت بفروشند و از این طریق دچار زیان شوند.

2- کاهش پنهان سرمایه شرکت:

بازخرید سهام توسط شرکت منجر به کاهش سرمایه بدون رعایت تشریفات قانونی می‌شود. این امر می‌تواند به حقوق سهام‌داران در شرکت خلل ایجاد کند.

با وجود دلایل توجیهی بیان شده در بالا، به دلیل رشد روزافزون دنیای تجارت و عدم پاسخگویی این ممنوعیت به رفع نیازهای موجود، مجلس شورای اسلامی در قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور اقدام به تصویب ماده‌ای کرد که خرید سهام شرکت توسط خود شرکت را مشروع می‌کند. البته در این مصوبه شرایط خاصی حاکم است که در ادامه بیان می‌شود.

سهام خزانه

با تصویب قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، امکان خرید سهام شرکت توسط خود شرکت فراهم گردید. به این سهام بازخرید شده توسط شرکت در اصطلاح > گفته می‌شود. به عبارت بهتر سهام خزانه سهامی است که توسط خود شرکت خریداری می‌شود. البته این سهام با محدودیت‌هایی روبه‌رو است که در ادامه بیان می‌شود.

دلایل توجیهی وجود سهام خزانه:

1- ایجاد تعادل در قیمت سهام:

خرید سهام توسط شرکت باعث ایجاد این تفکر می‌شود که میزان سودآوری سهام بالاست. درنتیجه بر قیمت سهام تأثیر مثبت گذاشته و باعث بالا رفتن قیمت آن می‌شود.

2- افزایش سود سهامداران و تأثیر مثبت بر ارزش سهام در بازار:

با بازخرید سهام میزان سهام شرکت به مبلغ خریداری شده کاهش می‌یابد. درنتیجه سود تقسیمی بین سهامداران افزایش یافته درنتیجه بر ارزش سهام در بازار مؤثر است.

3- جلوگیری از ضربه‌های رقبا:

رقبا ممکن است با استفاده از خرید سهام به‌صورت یکجا و فروش یک دفعه سهام شرکت باعث سقوط ارزش سهام شرکت شوند. این در حالی است که با تجویز سهام خزانه می‌توان مانع این امر شد.

محدودیت‌های خرید سهام شرکت توسط خود (سهام خزانه)

مقرره قانونی قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور تنها با شرایط خاصی اقدام به تجویز بازخرید سهام می‌کند. شرایط بازخرید سهام به شرح زیر است:

1- بازخرید سهام تنها در شرکت‌های سهامی پذیرفته شده در بورس و بازارهای خارج از بورس امکان‌پذیر است.

ممنوعیت ماده 198 قانون تجارت در خصوص شرکت‌های سهامی عام غیر بورسی، شرکت‌های سهامی خاص و سایر شرکت‌های تجاری باقی است.

2- شرکت‌های فوق نمی‌توانند در مرحله پذیره‌نویسی سهام خود را خریداری نمایند.

3- خرید سهام به‌صورت عمده امکان‌پذیر نیست.

4- شرکت می‌تواند تا سقف ده درصد از سهام شناور را خریداری نماید.

5- برای بازخرید سهام باید مصوبه‌ای در هیئت‌مدیره تصویب و به نظر سازمان بورس برسد.

6- سهام خزانه از تمام حقوقی که برای سایر سهام‌ها وجود دارد محروم است. ازجمله مهم‌ترین این حقوق، حق رأی است.

درنتیجه با توجه به مطالب بالا، خرید سهام شرکت توسط شرکت در قانون تجارت با ممنوعیت مواجه است؛ اما این ممنوعیت با قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور در خصوص شرکت‌های سهامی عام پذیرفته شده در بازار بورس و خارج بورس با تخصیص روبه‌رو می‌شود. باید توجه داشت که ممنوعیت سایر شرکت‌های تجاری به قوت خود باقی است.

شما می‌توانید در صورت نیاز به مشاوره رایگان با مشاورین ثبت یار تماس بگیرید. ما در کنار شما هستیم.

دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس

شاخص کل بازار بورس تهران پس از پایان معاملات امروز ۱۸ هزار و ۶۱ واحد ریزش کرد و به عدد یک میلیون و ۲۷۷ هزار واحد رسید.

تداوم ریزش چشمگیر بورس تهران در دوم آبان ماه

به گزارش سایت خبر سراسری به نقل از پارسینه، بورس اوراق بهادار تهران این روز‌ها حال و روز خوشی ندارد. امروز هم در یک روند کاملاً ریزشی قرار گرفت و شاخص کل در پایان معاملات با کاهش ۱۹ هزار و ۶۳ واحد به رقم یک‌میلیون و ۲۷۷ هزار و ۷۳۳ واحد رسید.

همچنین شاخص کل با معیار هم‌وزن امروز با کاهش ۴ هزار و ۴۵۸ واحد به رقم ۳۷۳ هزار و ۲۳۷ واحد رسید.

ارزش بازار در بورس تهران به بیش از ۴ میلیون و ۷۴۱ هزار میلیارد تومان بالغ شد.

معامله‌گران امروز بیش از ۴.۲ میلیارد سهام، حق‌تقدم و اوراق مالی در قالب ۲۶۸ هزار فقره معامله و به ارزش ۲ هزار و ۲۲۱ میلیارد تومان داد و ستد کردند.

امروز دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس همه شاخص‌های بورس قرمز شدند به گونه‌ای که شاخص کل و شاخص قیمت با نگاه وزنی ارزشی ۱.۴ درصد افت کردند. این دو شاخص با نگاه هم‌وزن ۱.۱ درصد کاهش یافتند. شاخص آزاد شناور ۱.۴ درصد کاهش یافت. شاخص بازار اول بورس ۱.۹ د رصد کاهش یافت و شاخص بازار دوم بورس ۹۲ صدم درصد افت کرد.

امروز نماد‌های فولاد مبارکه، چادرملو، مپنا، پتروشیمی خلیج‌فارس، ملی‌مس، پتروشیمی نوری و گل‌گهر بیشتر اثر کاهشی در شاخص بورس را داشته‌اند.

در فرابورس ایران شاخص کل امروز با کاهش ۱۲۸ واحد به رقم ۱۷ هزار و ۶۵۴ واحد رسید.

ارزش بازار اول و دوم فرابورس ایران ۹۶۱ هزار میلیارد تومان شد.

ارزش بازار پایه فرابورس هم ۳۳۱ هزار میلیارد تومان برآورد شد.

معامله‌گران امروز بیش از ۳.۸ میلیارد سهام، حق‌تقدم و اوراق مالی در قالب ۱۷۴ هزار فقره معامله و به ارزش ۱۴۴ هزار میلیارد تومان داد و ستد کردند. البته لازم به یادآوری است، امروز که دوشنبه است مطابق روال هفته‌های گذشته عملیات بازار باز در شبکه بانکی انجام شده و امروز هم بیش از یک و نیم میلیارد اوراق دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس دولتی بانک مرکزی در قالب ۲۲۳ نوبت معامله و به ارزش ۱۴۲ هزار میلیارد تومان در شبکه بانکی و بین بانک‌ها داد و ستد شده است که ارقام آن در معاملات فرابورس درج می‌شود، وگرنه معاملات سهام در فرابوس ۱.۷ میلیارد ورقه سهام در قالب ۱۵۸ هزار نوبت معامله و به ارزش ۷۷۷ میلیارد تومان و همچنین اوراق مالی اسلامی به تعداد ۹.۶ میلیون ورقه در قالب ۱۷۴۵ نوبت معامله و به ارزش ۸۳۱ میلیارد تومان داد و ستد شد.

امروز در فرابورس ایران نماد‌های فولاد غدیر ایرانیان، پتروشیمی زاگرس، فولاد هرمزگان، پتروشیمی تندگویان، پالایش نفت شیراز، بیمه پاسارگاد و بهمن‌دیزل به ترتیب بیشترین اثر کاهشی در شاخص فرابورس را داشته‌اند.

به نظر می‌رسد یکی از دلایل مهم ریزش بازار، عدم اعتماد سرمایه‌گذاران به بازار، همچنین کارشکنی برخی حقوقی‌ها و صندوق‌ها در بازار است که به دلیل شرایط بازار ترجیح دادند سهام خود را فروخته و به خرید واحد‌های صندوق‌های با درآمد ثابت روی بیاورند و پول به جای در جریان افتادن در صندوق‌ها پارک شده است. به هر حال سرمایه‌گذاری در بورس همراه با ریسک و نوسان است و قبل از معامله باید مطالعه و مشورت انجام شود.

غیبت بازارگردان با «شاخص» چه کرد؟

بورس در حال حاضر اگرچه تحت تاثیر عواملی نظیر رکود جهانی بازارهای کالایی، افزایش ریسک‌های سیستماتیک و ابهام در برجام رنج می‌برد، با این حال آنچه توانسته راه را برای افت پی‌در‌پی قیمت‌ها هموار کند، فقدان بازارگردانی کارآمد در این بازار است.

غیبت بازارگردان با «شاخص» چه کرد؟

حال مازیار لرستانی وخیم شد | مازیار لرستانی جان سالم به در می برد؟

شاخص کل بورس در نخستین روز معاملاتی آبان به زیر سطح ۳/ ۱میلیون واحدی رفت. در این روز افت ۹۳/ ۰درصدی نماگر اصلی بازار سهام سبب شد تا بار دیگر اذهان عمومی درخصوص وضعیت رکودی بازار سهام و دلایل افت این ریزش حساس شوند. این‌طور که به نظر می‌رسد بورس در حال حاضر اگرچه تحت تاثیر عواملی نظیر رکود جهانی بازارهای کالایی، افزایش ریسک‌های سیستماتیک و ابهام در برجام رنج می‌برد، با این حال آنچه توانسته راه را برای افت پی‌در‌پی قیمت‌ها هموار کند، فقدان بازارگردانی کارآمد در این بازار است.

بازار‌های مالی طی روند‌های صعودی و نزولی خود گاهی اوقات به مشکلاتی بر‌می‌خورند. یکی از این مشکلات به‌وجود آمدن اختلال در روند عرضه و تقاضا بوده که بیشتر در محدوده‌های کف و سقف بازار رخ می‌دهد. در این شرایط برخی از شرکت‌ها یا صندوق‌ها به کمک بازار‌های مالی آمده و کمبود عرضه یا تقاضا را با استفاده از پول زیادی که در دست دارند، جبران می‌کنند. این شرکت‌ها که در چارچوب قوانین ناظر بازار فعالیت می‌کنند، بازارگردان نام دارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که بازارگردان‌ها در ایران از بدو تاسیس، نتوانسته‌اند که در زمان مناسبی اقدام به انجام وظیفه کنند. هم‌اکنون که این بازار در شرایطی مبهم به‌سر می‌برد، بازار‌گردان‌ها نیز نمی‌توانند وظیفه خود را به‌درستی انجام دهند. این خود باعث افزایش بی‌اعتمادی نسبت به بازار می‌شود. اینطور که گفته‌های کارشناسان نشان می‌دهد فرآیند بازارگردانی در ایران از همان ابتدا دارای مشکلات بنیادی بوده و مانع از آن شده تا عملکرد شرکت‌های مذکور به شکلی کارآمد انجام شود.

دلیل وجود بازارگردان

بازار سرمایه در دوره‌های زمانی مختلف دچار افت و خیز‌های متعددی می‌شود. این روند که ناشی از نوسان قیمت سهام شرکت‌ها بوده، یک حرکت طبیعی بازار‌های مالی است، اما گاهی اوقات برخی نوسان‌های بزرگ باعث به‌وجود آمدن اختلال در روند عرضه و تقاضای سهام می‌شود. در این شرایط یکی از مواردی که وظیفه کنترل میزان افت یا رشد سهام شرکت‌ها را دارد، بازارگردانی است. بازار‌گردان‌ها در بازار‌های مختلف تلاش می‌کنند روند‌های بازار را به نوعی کنترل کنند تا انگیزه سرمایه‌گذاری از فعالان گرفته نشود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس عملکرد بازار‌گردان به این‌گونه است که این شرکت‌ها یا برای یک سهم یا برای چند سهم از بازار این کنترل را انجام می‌دهند. هنگامی که بازار‌های مالی روند صعودی یا نزولی قدرتمندی به‌خود می‌گیرند، بازار‌گردان‌ها به میان آمده و سعی در ایجاد جوی آرام در معاملات سهام، هم از طرف عرضه و هم از طرف تقاضا می‌کنند. عملکرد چنین شرکت‌هایی بیشتر در محدوده‌‌های کف و سقف بنیادی تعیین‌شده از سوی ناشر یا از خود بازارگردان انجام می‌گیرد. این امر باعث می‌شود در زمان نزول اشتیاق معامله در فعالان ازبین نرفته و در روند‌های صعودی بازار، کمبود عرضه‌کننده سهام تا حدی جبران شود. به‌عنوان مثال اگر یک بازار‌گردان تنها بر یک سهم نظارت داشته باشد، تلاش می‌کند که با سرمایه قابل‌توجهی که در دست دارد در بعضی از قیمت‌های تابلو اقدام به خرید و در برخی قیمت‌ها دست به‌فروش بخشی از سهام خود بزند. همچنین برای اینکه این شرکت‌ها بتوانند سنجش درستی از قیمت مناسب خرید یا فروش سهم داشته باشند، از تحلیلگران کمک می‌گیرند. تحلیلگران به بازار‌گردان‌ها کمک می‌کنند تا بتوانند ارزش سهم یک شرکت یا شرکت‌های مختلف را به‌دست آورند، از این‌رو تحلیلگران با بررسی فروش، سودآوری و دارایی‌های شرکت می‌توانند تخمینی از قیمت هر برگ سهم شرکت در حال‌حاضر داشته باشند. این تحلیل به بازار‌گردان کمک کرده تا بتواند بازه قیمتی مناسبی برای واردشدن به یک سهم پیدا کنند. همان‌طور که اشاره شد بازار‌گردان در روند‌های دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس صعودی و نزدیک به سقف بازار نیز اقدام به کنترل میزان عرضه می‌کند، به همین دلیل در این نقاط از بازار نیز، باید بازه قیمتی منطقی برای بازار‌گردان‌ها مشخص شود که بتوانند مازاد تقاضای سهام را جبران کنند. اما در مورد بازارگردانی چند نکته حائزاهمیت است که یکی از آنها زمان دخالت بازار‌گردان در روند معاملات سهم است. این مورد به این دلیل بسیار مهم بوده که اگر در یک بازار نزولی مانند بورس تهران در چند‌ماه اخیر، بازار‌گردان کم‌کاری کرده و نتواند وظیفه خودش را به‌خوبی انجام دهد، موجب ازدست‌رفتن انگیزه دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس سرمایه‌گذاران و سهامداران نسبت به آینده بورس می‌شود. با ازبین‌رفتن انگیزه در فعالان بازار، می‌توان انتظار داشت که رکود به جان بازار بیفتد و با ارزش معاملات خرد اندک، افت نماگر‌های اصلی را شاهد باشیم. در شرایط صعودی بازار نیز اگر این شرکت‌ها کار خود را در زمان مناسبی انجام ندهند، شاهد اضافه پرش قیمت‌ها خواهیم بود که می‌تواند سبب شکل‌گیری حباب‌های قیمتی نیز بشود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که از اولین‌باری که بازار‌گردان‌ها کار خود را در بورس اوراق‌بهادار تهران آغاز کردند، نتوانسته‌اند به دلایل مختلف در زمان مناسب وظایف خود را انجام دهند و از پس کنترل قیمت‌ها در یک بازه معین برآیند. در چنین شرایطی طبیعی است که با نوسان شدید قیمت‌ها، هم اعتماد عمومی به بازار سرمایه ضربه بخورد و هم افت بی‌پایان قیمت‌ها را شاهد باشیم.

بورس خسته تهران

بورس تهران ‌ماه‌های متوالی بوده که درگیر یک روند نزولی پر‌قدرت شده‌است. دلایل متنوعی باعث افت شاخص‌کل که اصلی‌ترین نماگر بازار سهام بوده، شده‌است. از مهم‌ترین دلایل آن می‌توان به کاهش انگیزه و امید‌های سرمایه‌گذاری اشاره کرد که ناشی از تصمیمات و سیاست‌های مبهم و گاهی اشتباه نهاد‌های ناظر دانست. بررسی‌ها دلایل خرید و فروش حقوقی‌ها در بورس نشان می‌دهد که پیامد این تصمیمات را می‌توان در روند معاملاتی بازار به‌خوبی مشاهد کرد. از این موارد می‌توان به کاهش ارزش معاملات خرد سهام، خالص خروج بی‌وقفه پول افراد حقیقی، موثرنبودن گزارش‌های جذاب شرکت‌ها و دیگر موارد اشاره کرد. یکی دیگر از دلایل اثرگذار بر منفی‌بودن بازدهی بورس تهران در سال‌۱۴۰۱، حاکم بودن جو تورمی بر اقتصاد‌های مهم دنیا است. آمار‌ها نشان می‌دهد که در چند‌ماه گذشته تورم دامنگیر اکثر کشور‌های مهم اقتصادی جهان شده و هنوز که هنوز است، به‌نظر می‌رسد که این شرایط ادامه داشته باشد. این تورم جهانی اهرم موثری برای بانک‌مرکزی کشور‌های مختلف بوده که اقدام به افزایش نرخ بهره بانکی کرده تا بتوانند ارزش پول ملی خود را حفظ کنند. با توجه به اینکه این سیاست انبساطی موجب افزایش روند سپرده‌گذاری در بانک‌ها شده، باعث خروج سرمایه فعالان نیز از بازار‌های جهانی مانند کامودیتی‌ها، بازار سهام و غیره می‌شود. نتیجه این خروج را با روند نزولی قیمت این دارایی‌ها می‌توان متوجه شد. با توجه به اینکه در حدود دو‌سوم بازار سرمایه ایران را نماد‌هایی شامل می‌شوند که از نوسان نرخ کامودیتی‌ها اثر می‌پذیرند، افت قیمت این کالا‌ها محرک کاهش نرخ فروش شرکت‌ها و بالطبع کاهش قیمت سهام می‌شود، به‌همین‌دلیل کاهش نرخ تورم در اقتصاد‌های بزرگ می‌تواند علتی برای رشد قیمت برخی نماد‌ها در بورس تهران به‌حساب آید.

بازارگردانی نا‌کارآ

هم‌اکنون که دید خوبی نسبت به‌عملکرد بازار‌گردان و همینطور جو رکودی بورس تهران داریم، باید به بررسی فعالیت بازار‌گردان‌ها در بازار سهام ایران پرداخت. همان‌طور که گفته شد بازار‌گردان با استفاده از تحلیل شرکت‌ها اقدام به معین‌کردن بازه قیمتی مناسبی برای ورود و خروج از سهم‌ها می‌کند، اما با درنظرگرفتن شرایط حاکم بر بازار همان‌گونه که بیان شد، تحلیل آینده سخت شده و به دلیل زیادشدن متغیر‌ها که باعث رشد ریسک‌های موجود می‌شود، بازارگردان‌ها نمی‌توانند نسبت به آینده قیمتی سهام شرکت‌ها اطمینان‌خاطر داشته باشند. هنگامی که ریسک در یک بازار مالی از حدی بیشتر می‌شود، می‌توان انتظار داشت که قیمت سهم یک شرکت از قیمت تحلیلی نیز کمتر شود. این مساله در صورتی‌که بازار با بدبینی مضاعف اقدام به‌فروش کند، تشدید نیز می‌شود. همین موضوع موجب ترس بازار‌گردان از انجام خرید در قیمت‌های حال‌حاضر شده و حتی با اینکه این قیمت‌ها از ارزش ذاتی سهام پایین‌تر بوده، هنوز که هنوز است به دلیل وجود ابهام در بازار، این شرکت‌ها انگیزه خرید سهم شرکت‌ها را ندارند. اگر این ابهام درخصوص آینده بورس و دیگر حوزه‌ها وجود نداشت، می‌توانستیم این ایراد را به بازار‌گردان بگیریم که چرا در کنترل میزان عرضه و تقاضای بازار سهام، کم‌کاری می‌کند.

یکی دیگر از مواردی که شرایط را برای بازار‌گردان سخت‌تر کرده، زمان بدو ورود این شرکت‌ها به بورس است. براساس شنیده‌ها از کارشناسان، با توجه به اینکه بازار‌گردان‌ها در سال‌۱۳۹۹ و در شرایط بحرانی فشار عرضه اقدام به خرید سهام کردند، هنوز که هنوز است اکثر دارایی این شرکت‌ها سهم بوده و کمبود وجه نقد باعث ایجاد اختلال در روند خرید سهام توسط بازارگردان شده‌است. از طرفی این شرکت‌ها در حال فروش سهم‌هایی هستند که مجبور به خرید آنها در سال‌۱۳۹۹ بودند که این موضوع باعث بدبینی سهامداران نسبت به نوسان‌گیری بازار‌گردان‌ها شده‌است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.